Thứ Ba, 29 tháng 5, 2012

Khẩu quyết Vĩnh Xuân

Đăng từ blog Trantu061
KHẨU QUYẾT VĨNH XUÂN QUYỀN

Xưa nay, trong các môn qui võ phái Trung Hoa, Khẩu quyết hay còn gọi là Yếu pháp, Yếu lĩnh, chỉ được tông truyền cho chính truyền nhân kế thừa, do vậy, phần Yếu pháp luôn là bí mật của các môn phái.
Tài liệu này được phổ biến ra để cho những người đồng môn (Vịnh Xuân quyền) tham khảo và do vậy cũng khó có thể truy nguyên trên các phương tiện truyền thông đại chúng.
林詠春拳要法 Thiếu Lâm Vịnh Xuân Quyền Yếu Pháp
1.拳不離心
Quyền bất ly tâm
2 tay quyền luôn nằm tại Trung Tâm Tuyến 中心線 (Tý Ngọ Tuyến 子午線)
2.足不離地
Túc bất ly địa
2 chân không rời đất
3.速度制拙力– 角度制速度
Tốc độ chế chuyết lực – Giác độ chế tốc độ
Lấy nhanh nhẹn chống lại sức mạnh – lấy góc độ chống lại sự nhanh nhẹn (đổi trục, đổi góc)
4.借力論-借用他力 - 破力不运力
Tá lực luận – tá dụng tha lực – phá lực bất vận lực
Về chuyện mượn sức (lực), phải biết mượn sức (lực) từ bên ngoài (của đối phương) chống đỡ đối phương – nghĩa là phá sức bất vận sức (buông lỏng)
5.捨力論-捨棄拙力- 的力量
Sả lực luận – sả khí chuyết lực – đích lực lường
Không vận sức (không dùng chuyết lực: lực vụng về) mới vận sức tận lực (phát kình發勁)
6.简異制複杂 - 自然破詞章
Giản dị chế phức tạp – Tự nhiên phá tự chương
Sự đơn giản là bí quyết chế ngự sự phức tạp – vô chiêu thắng hữu chiêu, nghĩa là thuận theo thế tự nhiên
7.直路制橫直 -橫直制直路
Trực lộ chế hoành lộ – hoành lộ chế trực lộ
Đường thẳng chế đường cong - đường cong chế đường thẳng
8.來留去送 (來迎去送)
Lai lưu khứ tống (Lai nghinh khứ tống)
Đến thì đón, đi thì tiễn biệt
9.问手護手(护手)不分別
Vấn thủ Hộ thủ bất phân biệt (trong Vấn có Hộ)
Công thủ là một (trong phép Thủ có phép Công)
10. 無手不歸
Vô thủ bất qui
Dùng đường tròn hóa kình thì quyền pháp lưu loát liên tục không cần rút tay về (hồi qui)
11.脱手直衝
Thoát thủ trực xung
Dùng đường thẳng khi xuất quyền tấn kích đối phương thật cấp kỳ sau khi thoát kiều

詠春拳要法歌訣 – VỊNH XUÂN QUYỀN YẾU PHÁP CA QUYẾT
葉問宗師並無歌訣留下 – Diệp Vấn Tôn Sư Tịnh Vô Ca Quyết Lưu Hạ
葉問口訣 – Diệp Vấn Khẩu Quyết
• 念頭不正,終生不正
Niệm đầu bất chính, chung sinh bất chính
Nhập môn luyện Tiểu Niệm Đầu cho đúng, nếu sai sau này sẽ sai hết
• 念頭主手(一說守),尋橋主腳(與步)
Niệm đầu chủ thủ (nhất thuyết thủ), tầm kiều chủ cước (dữ bộ )
Bài Tiểu Niệm Đầu chủ luyện tay – Thủ pháp (thuyết khác nói là luyện phòng thủ), bài Tầm Kiều chủ luyện chân (đòn đá – Cước pháp) và bộ pháp (luyện bộ hình di chuyển)
• 標指不出門 (拳法)
Tiêu chỉ bất xuất môn (quyền pháp )
Bài Tiêu chỉ truyền dạy môn đồ thân tín trong môn phái
• 來留去送,甩手直衝
Lai lưu khứ tống, sủy thủ trực hành
Đối phương đến thì đón lại đi thì tiễn biệt, không theo tay địch, tay địch rời tay ta và sơ hở Trung Tâm Tuyến thì nên đánh thẳng vào đó liền tức thì.
• 撳頭扢尾,撳尾扢頭,中間(飄)膀起
Khấm đầu cột vĩ, khấm vĩ cột đầu, trung gian (phiêu ) bàng khởi
Đối phương đè phần đầu thì phần dưới nổi lên (cứu ứng), đè phần dưới thì phần đầu nổi lên (cứu ứng), ngay từ đầu ở một bên mà giữ vững Trung Tâm Tuyến
• 正身子午,側身以膊(為子午)
Chính thân Tý Ngọ, trắc thân dĩ bác (vi Tý Ngọ)
Thân thủ phải luôn ở trên Trung Tâm Tuyến là trục Tý Ngọ Tuyến, khi nghiêng thân người cũng phải luôn nhớ lấy Tý Ngọ Tuyến (Trung Tâm Tuyến) làm chuẩn trong phép công thủ
• 朝面追形,而(追形)不追手,以形補手,以手補形
Triều diện truy hình, nhi (truy hình) bất truy thủ, dĩ hình bổ thủ, dĩ thủ bổ hình
Ngay khi đối phương vừa xuất đầu lộ diện, ngay lập tức (theo sát đối phương) không theo tay, do lấy hình tư thức đối phương căn cứ mà biết được tay của đối phương, ngược lại nhờ tay đối phương mà biết được hình đối phương cử động
• 力由地起,拳由心發,手不出門(手不離午)
Lực do địa khởi, quyền do tâm phát, thủ bất xuất môn (thủ bất li ngọ)
Kình lực xuất phát từ dưới đất (nơi 2 bàn chân và bộ tấn), quyền phát từ nơi tâm ý, khi thủ nhớ không ra ngoài cửa (khi phòng thủ nhớ không xa rời trục Tý Ngọ Tuyến) - ở đây ý nói 2 tay không nên đưa xa rời ra ngoại thân và Trung Tâm Tuyến Chính Thân
• 避實擊虛 (遇實則卸,見虛即進)
Tị thực kích hư (ngộ thực tắc tá, kiến hư tức tiến)
Tránh thực mà đánh cái hư (gặp cái thực thì bỏ tránh đi, gặp cái hư thì tiến tới) - ở đây ý nói đối phương thực (mạnh) thì ta hư (tránh né), đối phương hư (yếu hơn) thì ta thực (đánh thẳng tới)
• 畏打(終)須打,貪打(終)被打。(不畏打,不貪打)
Uỷ đả (chung) tu đả, tham đả (chung) bị đả. (bất uỷ đả, bất tham đả)
Sợ đánh nhau cuối cùng cũng phải đánh nhau, thích đánh nhau cuối cùng lại bị đánh (không sợ đánh, không ham đánh) - Ở đây ý nói phải để cho tâm ý tĩnh lặng không lo lắng vào việc đánh hay không đánh đối phương
• 轉馬手先行。上馬手先行。(轉馬上馬,樁手先行)
Chuyển mã thủ tiên hành. Thượng mã thủ tiên hành. (chuyển mã thượng mã, trang thủ tiên hành)
Thay đối bộ vị và phương hướng (di chuyển bộ hình) thì tay cũng phải theo trước tiên. Tiến bộ lên thì tay cũng phải lên theo. (di chuyển mã bộ, tay cũng phải đi theo)
•留情不出手,出手不留情。(留情不打,打不留情)
Lưu tình bất xuất thủ, xuất thủ bất lưu tình. (lưu tình bất đả, đả bất lưu tình)
Đã còn lưu luyến tình cảm thì đừng ra tay đánh, hễ ra tay đánh thì không được lưu luyến tình cảm. (còn giữ tình cảm thì không đánh, hễ đánh thì không cần giữ tình cảm gì nữa)
• 不挑不格,消打同時
Bất thiêu bất cách, tiêu đả đồng thì
Không biết dẫn dụ đối phương thì chưa phải là biết võ, khi ra tay đánh thì phải đồng thời biết phép biến hóa - Ở đây ý nói trong võ thuật phải biết dẫn dụ đối phương, biết ra tay đánh người thì cũng phải biết phép biến hóa khi đối phương phản ứng lại
適用口訣 – Thích Dụng Khẩu Quyết
• 枕手橋上過,攤手中門內,伏手控外門
Chẩm thủ kiều thượng quá, than thủ trung môn nội, phục thủ khống ngoại môn
Chẩm thủ là thế chưởng vỗ xuống tay địch rồi mượn sức địch đánh trả, Than thủ là tay đưa ra chiếm Trung Môn, Phục thủ chiếm ra ngoài (Ngoại Môn) rồi tay kia còn lại đánh trả. Có thể hiểu thêm là khi gối tay (Chẩm thủ) thì tay phải luôn nằm trên Kiều Thủ của đối phương, khi tản (gạt) tay đối phương nhớ phòng thủ Trung Tâm Tuyến Nội Thân, khi đè (phục) tay đối phương phải làm chủ được bên ngoài thân - Ở đây ý nói tay của ta phải luôn nằm trên tay đối phương và phải luôn giữ điểm trọng yếu là Trung Tâm Tuyến và bao quát bên ngoài thân (tức là kiểm soát các góc độ xoay chuyển)
• 膀手不留橋,間手破中出,構手枕伏化
Bàng thủ bất lưu kiều, gian thủ phá trung xuất, cấu thủ chẩm phục hóa
Dùng Bàng thủ thì không cần giữ tay đối phương lâu, cần len tay đánh vào khoảng không gian giữa trong thân đối phương, khung tay (khuôn tay quyền) phải luôn trên tay đối phương và ẩn giấu kình lực đi khi biến hóa
• 膀手非手,錯膀非錯
Bàng thủ phi thủ, thác bàng phi thác
Khi dùng Bàng thủ chống đỡ Kiều thủ đối phương, không thể không rõ cách dùng Bàng thủ
用力三論 – Dụng Lực Tam Luận
• 捨力論-捨棄拙力
Sả lực luận - sả khí chuyết lực
Về chuyện không dùng sức (lực), phải vứt bỏ hết chuyện dùng sức (lực) vụng về
• 卸力論-卸去來力
Tá lực luận - tá khứ lai lực
Về chuyện cởi bỏ việc dùng sức (lực), phải cởi bỏ việc dùng sức (lực) chống sức (lực) đến từ đối phương
• 借力論-借用他力
Tá lực luận - tá dụng tha lực
Về chuyện mượn sức (lực), phải biết mượn sức (lực) từ bên ngoài (của đối phương) chống đỡ đối phương
中門論 – Trung Môn Luận
• 中門論-人體中門最弱,是攻擊目標,也是重點守護的地方。手由心發,上至頭頂,中為心窩,下達胯襠。老洪拳、羅漢拳、鶴拳(包括空手道),則分四門八方。詠春則重中門內外。
Trung môn luận - nhân thể trung môn tối nhược, thị công kích mục tiêu, dã thị trọng điểm thủ hộ đích địa phương. Thủ do tâm phát, thượng chí đầu đỉnh, trung vi tâm oa, hạ đạt khóa đang. Lão Hồng quyền - La Hán quyền - Hạc quyền (bao quát không thủ đạo), tắc phân tứ môn bát phương. Vịnh Xuân tắc trọng trung môn nội ngoại.
Bàn về Trung môn - trung môn là nơi yếu nhất trên cơ thể con người, thường là mục tiêu bị tấn công nhiều, cần phải luôn phòng thủ những nơi trọng yếu. Tay ra đòn do tâm trí phát động, ở trên thì có đỉnh đầu, giữa thì là nơi quả tim, dưới thì là nơi háng đùi và huyệt Trường Cường. Các môn Lão Hồng quyền - La Hán quyền - Hạc quyền (và cả Không Thủ Đạo), lấy nguyên tắc bốn phương tám hướng. Vịnh Xuân lấy nguyên tắc Trung Môn Nội Ngoại trong phép công thủ
• 直線論-兩點之間,直線最短
Trực tuyến luận - lưỡng điểm chi gian, trực tuyến tối đoản
Bàn về Trực tuyến - có 2 điểm phân chia, thì trực tuyến là đường ngắn nhất trong phép công thủ
• 子午論-用中守中
Tý Ngọ luận - dụng trung thủ trung
Bàn về trục Tý Ngọ - áp dụng Trung (Tâm Tuyến) thì phải phòng thủ từ Trung (Tâm Tuyến).
• 失午論-身手步全論
Thất ngọ luận - thân thủ bộ toàn luận
Bàn về trục Thất Ngọ - áp dụng thân thủ toàn bộ
戰鬥法 – Chiến Đấu Pháp
• 問路尋橋手先行
Vấn lộ tầm kiều thủ tiên hành
Dò đường tìm tay (Kiều thủ) của đối phương phải dùng tay đi trước - nghĩa là khi mới vào trận chưa tấn công được đối phương thì nên tìm cách bắc cầu (tầm kiều) với một vài bộ phận trên cơ thể đối phương bằng cách dụ đối phương chạm tay với ta
• 手黐手,無訂(地方)走
Thủ li thủ, vô đính (địa phương) tẩu
Dùng phép dính tay để bám sát đối phương, không để đối phương chạy thoát
• 用巧勁,避拙力-即借力
Dụng xảo kình, tị chuyết lực - tức tá lực
Dùng Kình khéo léo, tránh dùng Lực vụng về (Chuyết Lực) - tức là mượn (Tá 借) lực đối phương khi thực hiện phép Li Thủ
• 迫步追形
Bách bộ truy hình
Trong vòng 100 bước phải theo sát (truy bức) đối phương - nghĩa là không cho đối phương một giây cơ hội phản công hồi kích hay bỏ chạy thoát khi thực hiện phép Li Thủ
勁法 – Kình Pháp
• 捨拙力 - 捨棄不必要之力量
Sả chuyết lực - sả khí bất tất yếu chi lực lường
Bỏ hết lực vụng về - bỏ hết không còn gì tức không cần dùng đến lực (sức mạnh) do thể xác - ở đây có nghĩa là không dùng sức mạnh bề ngoài của kẻ bì phu (cơ bắp)
• 卸來力 - 卸減他人來攻的力量
Tá lai lực - tá giảm tha nhân lai công đích lực lường
Mượn lực đến từ bên ngoài - mượn lực của người bên ngoài (đối phương, ngoại nhân) mới chính là biết dùng sức lực
• 借他力 - 來留去送
Tá tha lực - lai lưu khứ tống
Phải mượn sức từ bên ngoài của địch nhân - đến thì đón đi thì tiễn biệt - ở đây nghĩa là không nên dùng sức đánh ngoại nhân mà nên dùng sức đối phương đánh lại đối phương cho nên đến thì đón (nương theo sức đối phương mà kéo) mà đi thì tiễn (mượn sức đối phương hồi về mà trả lại).
• 施巧勁 - 甩手直衝
Thi xảo kình - sủy thủ trực hành
Nên thực hiện kình khéo léo - buông lỏng đôi tay giống như ném thẳng ra khi phát kình (không theo tay địch, không dùng chuyết lực kháng lại sức địch)

Yếu Ý : Đại Sư – Nguyễn Tế Công .
Thiêu Lâm - Vĩnh Xuân Quyền - .

Mục Đích : Cương thân kiện thể,khước bệch diên niên.
Bồi dưỡng thể lực,bảo vệ quôc dân .

Nguyên Lý :
Vĩnh Xuân lấy nhu làm gốc .
Võ học lấy Đạo làm nền .

Ngũ hình và Tam tĩnh = Cương .
Thất đáo và Bát môn = Pháp .

Quyền Thuật :
Tứ Tượng.
Tiểu Niệm Đầu .
Tâm Kiều .
Tiêu Chỉ .

Ngũ hình :
Thiếu Lâm -Vĩnh Xuân Quyền - Long Quyền – Xà Quyền – Hổ Quyền – Báo Quyền – Hạc Quyền -Vinh Xuân : Cương – Nhu – Dũng – Chí – Tĩnh - Tam tĩnh – Thất đáo – Bát môn -

Thân Pháp :
Kiềm dương di chú bộ
Âm dương bộ pháp
Lướt bộ pháp
Mai hoa bộ pháp

Bát thủ pháp :
1)Xuyên: đỡ đấm chọc,dưới tay đối thủ
2 ) Tiêu : Gạt phóng ngón tay .
3) Sáu đòn trỏ.
4) Tháp : Dập đỡ thấp
5) Than : Đỡ ngửa bàn tay
6) Phục : Đỡ sấp bàn tay
7) Bàn : Gạt cạnh tay
8) Trầm : Đỡ xiết bằng cổ tay,trên cổ tay đối thủ

Bát cước pháp :
1) Hoan: Đá vòng ngoài vào
2) Đăng : Đá thẳng tới
3) Đóng tất : Đánh gối xéo
4) Trải : Đá vuốt xuống
5) Phất : Đá hất chân
6) Đỉnh : Đánh gối thẳng .
7) Trang : Đá ngang (đạp)
8) Quỳ .

Linh giác.
Khuyên thủ – Khuyên thủ chuyển bộ – Niêm thủ – Khoa thủ – Niêm túc 


Loạt bài hâm nóng Festival Về Nguồn 2026.
Câu hỏi 2: Bài 108 là một bài quyền hay là một hệ thống vận động?
Nó kế thừa, tổng hợp và phát triển như thế nào từ những bài quyền trước đó trong hệ thống Vĩnh Xuân?
108: BÀI QUYỀN HAY HỆ THỐNG VẬN ĐỘNG?
108 là cả hai
Gọi 108 là "bài quyền" thì không sai, nhưng chưa đủ. Nó là bài quyền về hình thức, nhưng là hệ thống vận động về bản chất.
Bài quyền là nội dung — một chuỗi động tác cố định, học thuộc rồi diễn lại. Hệ thống vận động là nguyên lý — một ngôn ngữ hoàn chỉnh của thân thể trong giao tiếp chiến đấu. 108 chứa đựng cả hai: nó vừa là bài quyền cuối cùng trong Bát Môn, vừa là hệ thống vận động tổng thể của Vĩnh Xuân Ngô Sĩ Quý.
Nói cách khác, 108 là từ điển sống của Vĩnh Xuân. Mỗi động tác là một từ. Người tập, qua thời gian, học cách ghép những từ ấy thành câu, thành đoạn, thành bài nói tự nhiên không cần nghĩ.
108 là một ma trận tổ hợp
Điểm mấu chốt khiến 108 không thể là một bài quyền đơn thuần: bản thân nó đã là một hệ thống tổ hợp. Cách triển khai theo ma trận tổ hợp này không phải là sự hệ thống hóa sau này, mà là phương pháp luyện tập đã có từ thời trước. Giống như xây một ngôi nhà: trước hết phải có gạch, cát, xi măng; sau đó cát hợp với xi măng thành vữa; vữa kết hợp với gạch thành tường… Cuối cùng, mọi thành phần cơ bản ấy hòa lại thành ngôi nhà hoàn chỉnh. 108 cũng vậy — các nội dung được tách ra để luyện cho thuần, rồi dần ghép lại, đến khi người tập không còn “tập bài” mà chỉ còn vận động.
Vì thế, khi triển khai luyện tập, 108 không chỉ có một phiên bản. Nó có rất nhiều "bài quyền" khác nhau, tùy theo cách tổ hợp các nội dung.
• Về hình, có năm nội dung: tại chỗ, tiến – thoái, sang ngang, xoay tròn, đảo mã.
• Về ý, có tám nội dung: hình, đánh đôi, lực, ghì lực, buông ghì lực, hóa phản đòn, trao đổi trong dính cứng, trao đổi trong dính mềm.
Chỉ cần chập đôi giữa 5 nội dung hình và 8 nội dung ý đã cho ra 40 bài quyền khác nhau. Chưa tính đến việc chập dần các nội dung — số lượng tăng theo tầng như kim tự tháp.
Đến tầng cao nhất, khi tất cả các nội dung đã được ghép lại làm một, người tập không còn "tập bài" nữa. Họ chỉ vận động. Và mọi vận động đều đã chứa đầy đủ 108.
Đó là lý do vì sao 108 là hệ thống, không phải bài. Một bài quyền thì cố định. Một hệ thống thì sinh sôi. Và 108, với cấu trúc ma trận tổ hợp của nó, là một hệ thống sinh sôi không giới hạn — nhưng luôn quy về một điểm: giơ một bàn tay cũng đầy đủ nội dung.
Kế thừa từ những bài trước
108 không xuất hiện từ hư không. Nó là sự kết tinh của tất cả những gì đã có trước đó.
1. Từ Thủ đầu quyền (Tiểu niệm đầu), 108 kế thừa nền tảng cấu trúc: tấn pháp, hình tay căn bản, trung lộ, trục đối xứng, khuôn tay khuôn thân. Đây là ngữ pháp của ngôn ngữ vận động.
2. Từ Khí công quyền, 108 kế thừa nguyên lý nội tại: tinh – khí – thần, các cách thở, sự tương tác giữa tinh thần, hơi thở và cơ bắp. Đây là linh hồn của ngôn ngữ vận động.
3. Từ Ngũ Hình (Long, Xà, Hổ, Báo, Hạc), 108 kế thừa năm nguyên lý vận động cốt lõi: uyển chuyển, mềm dẻo, bùng nổ, tốc độ, thăng bằng. Đây là chất liệu của ngôn ngữ vận động.
Tổng hợp và phát triển
108 không chỉ cộng gộp những bài trước. Nó tổng hợp và phát triển vượt bậc.
1. Tổng hợp ở chỗ: không còn phân biệt "đây là động tác của Thủ đầu quyền", "đây là nguyên lý của Ngũ Hình", "đây là hơi thở của Khí công quyền". Tất cả hòa quyện, không thể tách rời.
2. Phát triển ở chỗ: 108 đưa tất cả những nguyên lý ấy vào khuôn giao tiếp chiến đấu — nơi có đối phương, có áp lực, có biến động. Đây là bước chuyển từ tự thân sang tương tác, từ hình sang dụng, từ biết sang hành.
3. Ba nguyên tắc chiến đấu của 108 — tam tiêu — đã thấp thoáng trong các bài trước, nhưng đến 108 mới được tổng hợp, hiện rõ và trở thành đặc trưng. Đó là:
a. Trung lộ: giữ vững trục giữa, không cho đối phương xâm nhập, đồng thời chiếm trục đối phương.
b. Tiêu đả: tiêu hóa lực đối phương rồi phản đòn. Không chống cứng, không đối đầu.
c. Bàn giao tay: kiểm soát, khóa, kéo, khống chế kiều thủ đối phương qua các vòng tay. Dùng để nghe lực, triệt tiêu khả năng tấn công. Có nơi gọi là dính hóa liền.
Ba nguyên tắc này không tách rời. Trung lộ là nền tảng không gian. Tiêu đả là nguyên lý xử lý lực. Bàn giao tay là kỹ thuật thực hành. Cả ba cùng vận hành trong mọi động tác của 108.
Kết luận
108 vừa là bài quyền về hình thức, vừa là hệ thống vận động về bản chất. Nó kế thừa tinh hoa từ Thủ đầu quyền, Khí công quyền và Ngũ Hình, tổng hợp thành một chỉnh thể, rồi phát triển vào khuôn giao tiếp chiến đấu với tam tiêu làm đặc trưng.
Và trên hết, khi người tập đã nhuần nhuyễn, 108 không còn là một bài để diễn, mà trở thành ngôn ngữ vận động sống — nơi một bàn tay giơ ra cũng đã đầy đủ nội dung, như lời cố võ sư Ngô Sĩ Quý. Đó chính là lúc hệ thống đã ngấm vào thân thể, và cũng là lúc võ thuật thực sự phục vụ cho sự sinh tồn toàn diện của con người

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

STOPPING VOLUME

  BÁN RA NHIỀU CHƯA TỪNG THẤY, MÀ GIÁ THÌ KHÔNG XUỐNG NỔI NỮA. AI ĐANG ĐỠ Ở DƯỚI? Đây là đoạn tôi chờ nhất trong cả một chu kỳ giảm. Và cũng...